A Comisión propón unha nova Lei de Vivenda Asequible para afrontar a crise
09/09/2026 | Comisión Europea
— A norma busca crear un marco común para que as autoridades actúen nas zonas con maior presión residencial e impulsen a oferta de vivenda
— A proposta ofrece maior seguridade xurídica para regular os alugueiros de curta duración, as segundas residencias e as vivendas baleiras nas zonas sometidas a presión residencial
Bruxelas, 9 de setembro de 2026. A Comisión Europea vén de presentar a súa proposta de Lei de Vivenda Asequible para axudar os Estados membros e as cidades a abordar a accesibilidade económica e a dispoñibilidade da vivenda nas zonas sometidas ás maiores presións.
A falta de vivenda asequible converteuse nunha das preocupacións máis urxentes da cidadanía europea. Segundo o último Eurobarómetro, máis do 50 % das persoas que viven en cidades consideran que a vivenda é un problema inmediato e urxente no seu lugar de residencia.
A crise da vivenda tamén debilita a competitividade europea ao limitar a mobilidade laboral e educativa. A proposta busca contribuír a afrontar estes desafíos.
Nalgunhas cidades e destinos turísticos populares, onde a presión residencial é máis elevada, o crecente uso das vivendas para fins distintos da residencia principal pode agravar os problemas de dispoñibilidade e accesibilidade económica.
A Lei de Vivenda Asequible responde a estas situacións, de carácter marcadamente local, e ofrece seguridade xurídica ás autoridades públicas que decidan adoptar medidas adaptadas ás circunstancias de cada territorio e conformes co Dereito da UE.
Algúns Estados membros xa aplicaron medidas para aliviar estas presións, pero tiveron que afrontar dúbidas e desafíos xurídicos sobre a súa compatibilidade coas normas europeas. A proposta achega claridade e previsibilidade e responde á petición dos Estados membros e dos municipios de contar cunha maior seguridade xurídica para actuar no contexto do mercado único.
A presidenta da Comisión Europea, Ursula von der Leyen, declarou: «Hai un ano prometín abordar a accesibilidade da vivenda en Europa. Hoxe damos un paso nesa dirección, achegando máis claridade e apoio ás autoridades e comunidades locais, a partir das súas propias realidades. A falta de vivenda asequible preocupa a moitos cidadáns europeos. Traballadores esenciais e estudantes non poden permitirse vivir nos lugares nos que traballan e estudan. Pero, sobre todo, é unha cuestión de xustiza. Hoxe estamos ofrecendo resultados para todos os europeos».
Seguridade xurídica para protexer a vivenda
A Lei de Vivenda Asequible establece o primeiro marco europeo común para avaliar as medidas relacionadas coa vivenda que afectan o mercado único. A decisión sobre a conveniencia de actuar e sobre as medidas concretas que se deben adoptar continuará correspondendo ás autoridades competentes.
As políticas de vivenda seguirán sendo responsabilidade das autoridades nacionais, rexionais e locais. A iniciativa busca proporcionarlles claridade xurídica cando decidan actuar en zonas sometidas a presión residencial, preservando ao mesmo tempo o mercado único e respectando plenamente o principio de subsidiariedade.
As novas normas están deseñadas para axudar as autoridades a identificar as zonas sometidas a tensións en materia de vivenda mediante unha metodoloxía común.
Cando decidan restrinxir determinados usos, como os alugueiros de curta duración ou as vivendas baleiras, deberán demostrar que estes contribúen á presión residencial existente. As medidas adoptadas terán que ser específicas, necesarias e proporcionadas.
Alugueiros de curta duración
No caso dos alugueiros de curta duración, as medidas deberán dirixirse ás actividades que reduzan o parque de vivendas dispoñibles para uso residencial a longo prazo, especialmente cando a súa escala, frecuencia ou carácter comercial agraven a presión sobre a vivenda.
Antes de introducir restricións, as autoridades deberán demostrar que esta actividade tivo un efecto adverso significativo sobre a accesibilidade económica ou a dispoñibilidade da vivenda durante un período mínimo de tres anos. Tamén deberán acreditar que outras medidas menos restritivas non resultarían igual de eficaces.
As autoridades deberán aplicar o Regulamento da UE sobre os alugueiros de curta duración, incluídos os requisitos de rexistro e a retirada ou inhabilitación dos anuncios que non cumpran as normas. Cando estean dispoñibles, tamén deberán empregar os datos recompilados ao abeiro do Regulamento para fundamentar as súas avaliacións.
Segundas residencias e vivendas baleiras
Os alugueiros de curta duración non son o único uso distinto da residencia principal que pode incrementar a presión sobre o mercado da vivenda.
As autoridades tamén están a adoptar medidas relacionadas coa adquisición ou o uso de inmobles residenciais para facer fronte, por exemplo, ao impacto das segundas residencias ou das vivendas que permanecen baleiras durante períodos prolongados.
A Lei de Vivenda Asequible ofrece un marco máis claro para estas actuacións e protexe a seguridade xurídica e a confianza lexítima. As condicións relacionadas coa adquisición de inmobles non poderán aplicarse con carácter retroactivo e deberán incluírse disposicións transitorias adecuadas.
As medidas sobre as vivendas baleiras tamén deberán ter en conta os períodos de desocupación que estean debidamente xustificados.
Para as persoas residentes en zonas baixo presión, o obxectivo é conseguir que as medidas locais estean mellor orientadas e fundamentadas en probas, que se revisen periodicamente e que vaian acompañadas de actuacións destinadas a aumentar a oferta de vivenda.
Ao mesmo tempo, os investidores e propietarios que operan en diferentes mercados locais beneficiaranse dunha maior claridade sobre o marco xurídico da UE.
Medidas para aumentar a oferta
A proposta está acompañada dunha Recomendación sobre a accesibilidade económica e a oferta de vivenda nas zonas sometidas a presión residencial.
A Recomendación apoia as autoridades nos seus esforzos por incrementar a oferta de vivenda nas zonas que máis o necesitan. Entre as actuacións previstas figuran a axilización da planificación e da concesión de permisos para a nova construción, a renovación e a reconversión de edificios, así como a facilitación do investimento.
Tamén se anima as autoridades a concentrar estas actuacións mediante plans de aceleración da vivenda.
En conxunto, a proposta lexislativa e a Recomendación buscan axudar as autoridades a preservar a accesibilidade económica e a dispoñibilidade da vivenda, ao tempo que aceleran a creación da oferta adicional que necesita a Unión Europea.
A Lei forma parte do Plan Europeo de Vivenda Asequible, xunto coas novas normas sobre axudas estatais para vivenda asequible e a Estratexia Europea para a Construción de Vivendas.
Próximos pasos
A proposta de Regulamento será examinada agora polo Parlamento Europeo e o Consello mediante o procedemento lexislativo ordinario.
Paralelamente, a Comisión continuará colaborando estreitamente cos Estados membros e coas partes interesadas para aplicar o Plan Europeo de Vivenda Asequible.
Contexto
A Lei de Vivenda Asequible responde ao compromiso asumido pola presidenta von der Leyen no seu discurso sobre o estado da Unión de setembro de 2025, no que anunciou unha iniciativa xurídica para abordar a accesibilidade da vivenda.
Trátase dunha das iniciativas emblemáticas do Plan Europeo de Vivenda Asequible e complementa as medidas da UE destinadas a mobilizar investimento público e privado en vivenda social e asequible e a reducir o tempo e o custo da construción e renovación.
A proposta tamén complementa as normas europeas sobre alugueiros de curta duración, aplicables desde maio de 2026. Estas normas buscan mellorar a transparencia e o acceso aos datos, mentres que a Lei de Vivenda Asequible establece o marco para avaliar e xustificar as medidas relacionadas coa vivenda.
Máis información: Comisión Europea
Preguntas e respostas sobre a Lei de Vivenda Asequible
