A UE prepárase para asegurar a subministración de fertilizantes e a seguridade alimentaria
19/05/2026 | Comisión Europea
— A iniciativa inclúe axudas aos agricultores, medidas para reforzar a produción europea e incentivos para impulsar fertilizantes sostibles, circulares e de base biolóxica
Bruxelas, 19 de maio de 2026. A Comisión Europea adoptou este martes o seu novo Plan de Acción sobre Fertilizantes, unha iniciativa para apoiar os agricultores que se enfrontan ao aumento dos custos e á escaseza de fertilizantes, reforzar a produción nacional e reducir a dependencia de Europa das importacións. O Plan contribuirá directamente a garantir a seguridade alimentaria e a reforzar a autonomía estratéxica de Europa, perseguindo ao mesmo tempo elevados obxectivos climáticos e ambientais.
As recentes interrupcións da subministración e a volatilidade dos prezos someteron os agricultores de toda Europa a unha presión cada vez maior, poñendo de manifesto a vulnerabilidade de Europa fronte ás perturbacións externas na subministración de fertilizantes. Sobre a base da Comunicación sobre Fertilizantes adoptada en 2022, o Plan de Acción sobre Fertilizantes presentado hoxe combina medidas de apoio inmediatas destinadas a garantir a accesibilidade económica e a seguridade da subministración, con medidas a máis longo prazo para reforzar a produción nacional de fertilizantes, mellorar a resiliencia da subministración e acelerar a transición cara a fertilizantes biolóxicos, hipocarbónicos e circulares.
Apoiar os agricultores e mellorar o seu acceso aos fertilizantes
A Comisión prestará un apoio excepcional específico aos agricultores europeos que se enfrontan a elevados custos dos fertilizantes a través dos instrumentos existentes no marco da política agrícola da UE.
A Comisión proporá mobilizar o orzamento da UE para reforzar de maneira substancial a reserva agrícola. Este paquete financeiro presentarase antes do verán para proporcionar un alivio inmediato de liquidez aos agricultores antes do próximo ciclo de produción e contribuirá a manter a produción agrícola.
Como apoio adicional a curto prazo, a Comisión presentará un paquete lexislativo específico que permitirá aos Estados membros facer pleno uso das axudas dispoñibles no marco dos seus actuais plans estratéxicos da Política Agraria Común (PAC). Isto incluirá un novo réxime de liquidez para axudar ao fluxo de caixa, unha maior flexibilidade nos pagamentos anticipados e maiores incentivos para prácticas agrícolas máis eficientes que reduzan e optimicen o uso de fertilizantes, favorezan a transición cara a fertilizantes de orixe biolóxica e impulsen investimentos na resiliencia das explotacións cando sexa necesario.
Outras medidas de apoio aos agricultores centraranse nunha mellor xestión dos nutrientes, no apoio ao desenvolvemento e adopción de prácticas agrícolas eficientes no uso dos nutrientes e nun maior énfase nos servizos de asesoramento ás explotacións agrícolas no marco da PAC.
A Comisión tamén presentará medidas para facilitar o uso de dixestatos, con salvagardas ambientais adecuadas. Ademais, tras a próxima avaliación da Directiva sobre Nitratos, a Comisión aclarará determinadas normas de aplicación para adaptalas mellor á realidade da agricultura natural observada sobre o terreo.
Reforzar a produción nacional, promover a economía circular e a descarbonización
A Comisión adoptará medidas para apoiar a súa industria nacional dos fertilizantes, evitar a desindustrialización, garantir subministracións estables e reducir a nosa dependencia das importacións.
Para impulsar a circularidade e reducir as emisións, a Comisión fomentará o uso de alternativas europeas. Isto inclúe un uso máis amplo de fertilizantes orgánicos de base biolóxica e alternativas aos produtos minerais tradicionais. Outras opcións inclúen a biomasa de algas, outros melloradores do solo, solucións microbianas, bioestimulantes e a recuperación de nitróxeno e fósforo a partir dos lodos de depuración.
No contexto da próxima revisión do Réxime de Comercio de Dereitos de Emisión (RCDE), e sen prexulgar o seu resultado, examinaremos opcións para garantir que calquera flexibilidade adicional para a industria dos fertilizantes leve asociada a responsabilidade de descarbonizar a produción, de garantir unha maior produción de fertilizantes de base biolóxica e circulares, e de asegurar a dispoñibilidade e accesibilidade económica dos fertilizantes producidos en Europa.
Isto garantirá a dispoñibilidade e a accesibilidade económica dos fertilizantes para os agricultores, favorecerá a adopción de produtos fertilizantes europeos e, en consecuencia, beneficiará finalmente á industria local.
A Comisión tamén estudará como ofrecer os incentivos adecuados para a captura de carbono nos solos agrícolas e a absorción de carbono, combinando recursos privados e públicos [Estados membros, Política Agraria Común (PAC), Fondo Europeo de Competitividade e ingresos procedentes do RCDE].
Ao mesmo tempo, a Comisión reducirá a burocracia innecesaria e as barreiras de mercado e proporá novas medidas para aumentar a demanda de fertilizantes sostibles producidos en Europa. Isto permitirá un mellor funcionamento do mercado único, tamén no caso dos produtos minerais.
Para continuar racionalizando as prácticas da economía circular, a Comisión avaliará medidas no contexto da avaliación da Directiva Marco sobre Residuos co fin de simplificar a xestión dos animais e doutros subprodutos.
A Comisión tamén velará por que o sector dos fertilizantes non quede atrás con respecto a outros sectores no acceso ao financiamento para a innovación e a modernización ecolóxicas. Os fondos existentes, en particular os fondos de cohesión, mobilizaranse para apoiar a produción de biogás e biometano e os investimentos en infraestruturas de augas residuais que poidan incrementar a valorización dos lodos e a recuperación de nutrientes.
Reforzar a transparencia do mercado, a preparación e mellorar o diálogo entre as partes interesadas
Un mercado de fertilizantes que funcione correctamente require unha maior transparencia e un diálogo estruturado entre os responsables políticos e os axentes de toda a cadea de valor.
Por este motivo, a Comisión porá en marcha unha Asociación da Cadea de Valor dos Fertilizantes da UE, que reunirá produtores de fertilizantes, agricultores e Estados membros para definir unha vía compartida que permita superar estes desafíos e salvagardar unha seguridade alimentaria continua a prezos accesibles en toda a Unión Europea.
No marco desta asociación, nos próximos meses organizarase un primeiro diálogo político con todos os actores da cadea para desenvolver solucións aos desafíos relacionados coa subministración, a produción, a comercialización e o uso dos fertilizantes. Os resultados servirán de base para avanzar cara a solucións viables tanto para os agricultores como para a industria.
Ademais, a Comisión reforzará o seguimento do mercado e as capacidades de alerta temperá e proporá un marco proporcionado para garantir a dispoñibilidade de datos actualizados periodicamente sobre os fertilizantes na Unión Europea.
Neste contexto, a Comisión traballará nun informe que avalíe como repercuten nos prezos dos fertilizantes pagados polos agricultores os custos relacionados co Mecanismo de Axuste en Fronteira por Carbono (MAFC) e co Réxime de Comercio de Dereitos de Emisión (RCDE) e, en última instancia, nos prezos dos alimentos.
O Observatorio do Mercado dos Fertilizantes continuará desempeñando o papel de plataforma central de intelixencia de mercado. Tamén se reforzará mediante a mellora da recollida de datos sobre o funcionamento do mercado, os prezos e as existencias.
Para reforzar a preparación, a Comisión avaliará o almacenamento e outras opcións para garantir a dispoñibilidade de fertilizantes e insumos clave. Isto podería incluír reservas estacionais ou mínimas e, cando proceda, contratación pública conxunta ou outros instrumentos destinados a aumentar a resiliencia fronte ás perturbacións externas e mitigar a volatilidade dos prezos.
A UE seguirá participando en marcos de cooperación internacional e colaborando cos países candidatos, veciños e socios de todo o mundo para garantir a transparencia, promover a diversificación da subministración de fertilizantes e insumos e explorar opcións de investimento nestes países a través de asociacións mutuamente beneficiosas.
Antecedentes
Os fertilizantes son fundamentais para a produtividade agrícola, a viabilidade das explotacións e a seguridade alimentaria. Nos últimos anos, as tensións xeopolíticas e as interrupcións da subministración provocaron un forte incremento dos prezos, aumentando a presión sobre os agricultores europeos e poñendo de manifesto a dependencia da UE de provedores externos.
Ante esta situación, a Comisión Europea considera prioritario garantir o acceso dos agricultores a fertilizantes suficientes e a prezos accesibles, ao tempo que reforza unha industria europea máis resiliente, competitiva e circular.
Nos últimos meses, Bruxelas xa adoptou varias medidas para apoiar o sector, entre elas unha excepción nas normas de cálculo do Mecanismo de Axuste en Fronteira por Carbono (MAFC) para reducir o seu impacto sobre os fertilizantes, a proposta de continxentes arancelarios temporais libres de dereitos para determinados fertilizantes nitroxenados e materias primas clave, así como un marco temporal de axudas estatais para os sectores afectados pola crise de Oriente Próximo, incluída a agricultura.
Ademais, en abril de 2026 a Comisión reuniu representantes do sector nun diálogo de alto nivel que serviu de base para a elaboración deste Plan de Acción sobre Fertilizantes, orientado a reforzar a sustentabilidade, a competitividade e a resiliencia do sistema europeo de fertilizantes.
Máis información: Comisión Europea
Plan de acción sobre fertilizantes
Fertilizantes – Agricultura e desenvolvemento rural (Observatorio do Mercado dos Fertilizantes)
Garantir a disponibilidade e asequibilidade dos fertilizantes
A Comisión propón medidas para protexer aos europeos da crise da enerxía fósil
